AI-afbeeldingen auteursrecht: wat geldt er in Oostenrijk?
Veel teddy- en poppenkunstenaars, handelaren en verenigingen gebruiken inmiddels ChatGPT en AI-beeldprogramma’s: voor producttekst, Instagram-posts of affiches voor de volgende beurs. Dat bespaart tijd, maar roept juridische vragen op. Van wie is een AI-afbeelding? Moet ik AI-content labelen? Wat mag ik in ChatGPT invullen? Let op: dit artikel gaat over het Oostenrijkse recht, stand oktober 2026. Voor Nederland en België gelden nationale regels, die hier niet worden behandeld. Je vindt hier een begrijpelijk overzicht. Het vervangt geen juridisch advies.
Zijn AI-afbeeldingen beschermd door auteursrecht?
In Oostenrijk beschermt het auteursrecht alleen “eigentümliche geistige Schöpfungen” (eigen geestelijke scheppingen), dus werken die een mens heeft gemaakt. Een AI kan daarom geen auteur zijn. Ook wie alleen een korte opdracht invoert, een zogeheten prompt, heeft op het resultaat meestal geen auteursrecht. Anders kan het liggen als een mens de afbeelding doorslaggevend zelf vormgeeft, bijvoorbeeld door uitgebreide eigen bewerking.
Duitse rechters zien dat vergelijkbaar: het Oberlandesgericht Düsseldorf (hof van beroep) oordeelde in 2026 dat AI-afbeeldingen alleen beschermd zijn als een merkbare menselijke creatieve inbreng aantoonbaar is. Voor Oostenrijk is er hierover nog geen bekende uitspraak van een hoogste rechter.
Wat betekent dat voor jou? Een zuivere AI-afbeelding kun je gebruiken, maar anderen vaak ook. Voor je logo of je handelsmerk is een zelf ontworpen motief daarom de veiligere keuze.
Kan een AI-afbeelding rechten van anderen schenden?
Ja. Als een AI-afbeelding sterk lijkt op een bestaand werk, bijvoorbeeld een bekende kunstenaarsbeer, een stripfiguur of een foto, kan ze het auteursrecht of merkrechten schenden. Vermijd daarom prompts met namen van beschermde figuren of merken en formuleringen als “in de stijl van” een bepaalde levende kunstenaar.
Moet ik AI-content labelen?
Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantieplichten van de Europese AI-verordening (AI Act, artikel 50). Belangrijk: er is geen algemene plicht om elke AI-afbeelding of elke AI-tekst te labelen. Beslissend zijn je rol, het soort inhoud en de context:
- Deepfakes, dus bedrieglijk echte afbeeldingen, video’s of stemmen van echte personen, moeten openbaar worden gemaakt.
- AI-teksten over onderwerpen van publiek belang, die worden gepubliceerd om het publiek te informeren, moeten in principe als door AI gemaakt herkenbaar zijn, tenzij een mens ze redactioneel heeft gecontroleerd en er verantwoordelijkheid voor draagt.
- Chatbots op websites moeten duidelijk laten zien dat je met een AI praat. Een verborgen vermelding in het colofon is niet genoeg.
- Aanbieders van AI-programma’s moeten hun resultaten bovendien machineleesbaar markeren, bijvoorbeeld met metadata of watermerken.
Onze tip: label AI-afbeeldingen vrijwillig, bijvoorbeeld met “AI-gegenereerd” in het onderschrift. Dat wekt vertrouwen, juist bij verzamelaars die waarde hechten aan handwerk.
Privacy: wat je niet in ChatGPT moet invullen
- geen namen, adressen of bestelgegevens van je klanten
- geen gezondheidsgegevens of andere gevoelige informatie
- geen bedrijfsgeheimen zoals inkoopprijzen of leverancierslijsten
Invoer kan, afhankelijk van aanbieder en instellingen, worden opgeslagen en gebruikt om de AI te verbeteren. Controleer de privacy-instellingen en gebruik voor zakelijke zaken waar mogelijk versies die invoer niet voor training gebruiken.
Wie is aansprakelijk voor fouten van de AI?
Jij. Als een AI-tekst onjuiste informatie over een product bevat, bijvoorbeeld een verkeerd materiaal of een verkeerd leeftijdsadvies bij speelgoed, ben jij als verkoper aansprakelijk. Lees AI-teksten daarom altijd nauwkeurig na en controleer de feiten.
Checklist voor kunstenaars en handelaren
- AI-teksten altijd zelf controleren en bewerken
- geen klantgegevens invoeren in AI-programma’s
- bij AI-afbeeldingen geen merken, figuren of kunstenaarsnamen van anderen gebruiken
- AI-afbeeldingen vrijwillig als “AI-gegenereerd” labelen
- logo en handelsmerk zelf ontwerpen of laten ontwerpen
- chatbots op je eigen site duidelijk als AI aanduiden
Veelgestelde vragen
Zijn AI-afbeeldingen in Oostenrijk beschermd door auteursrecht?
Meestal niet. Het Oostenrijkse auteursrecht beschermt alleen werken die een mens heeft gemaakt. Zuivere AI-afbeeldingen zijn daarom meestal niet beschermd, tenzij een mens ze doorslaggevend zelf heeft vormgegeven.
Moet ik AI-afbeeldingen labelen?
Niet elke. Sinds 2 augustus 2026 moeten vooral deepfakes en bepaalde AI-teksten over onderwerpen van publiek belang openbaar worden gemaakt, en chatbots moeten zich als AI bekendmaken. Een vrijwillig label wekt vertrouwen.
Mag ik klantgegevens in ChatGPT invullen?
Dat wordt afgeraden. Namen, adressen, bestelgegevens en gevoelige informatie horen niet in AI-programma’s, omdat invoer kan worden opgeslagen en opnieuw gebruikt.
Wie is aansprakelijk als een AI-tekst onjuist is?
Wie de tekst gebruikt. Controleer AI-teksten daarom altijd zelf, vooral productgegevens en veiligheidsinformatie.
Bronnen
- Der Standard: Van wie is het werk van ChatGPT?
- WKO: Kunstmatige intelligentie ontmoet auteursrecht
- IHK Neurenberg: transparantieplichten vanaf 2 augustus
- beck-aktuell: OLG Düsseldorf over AI-afbeeldingen
Handig erbij
Gekozen bij het onderwerp van dit artikel.
Affiliatelinks: als Amazon-partner verdien ik aan in aanmerking komende aankopen. Voor jou blijft de prijs gelijk.
Lees verder
Meer over dit onderwerp op teddybear.at.
SpeelgoedWaarde Pokémon-kaarten: zo check je welke kaarten iets waard zijnWaarde Pokémon-kaarten checken: 1st Edition, holo, conditie en grading. Zo ontdek je welke kaarten iets waard zijn en waar je Pokémon-kaarten verkoopt.
SpeelgoedLabubu kopen: echt of nep? Zo herken je een LafufuLabubu kopen zonder een Lafufu te krijgen: QR-code, verpakking, voetjes en prijs. De belangrijkste controlepunten en veilige plekken om te kopen.Praat mee: hoe nuttig was dit artikel?
Ingelogde leden kunnen beoordelen en reageren.
Log in en praat mee
