Margarete Steiff im Rollstuhl

Geschiedenis van de teddybeer: wie heeft hem uitgevonden?

Bijna geen speelgoed is zo bekend als de teddybeer. Verrassend genoeg ontstond hij bijna tegelijk op twee plekken: in de Verenigde Staten en in Duitsland. Beide verhalen beginnen in het jaar 1902, en beide hebben te maken met de naam die de beer tot vandaag draagt. Hier lees je wie de teddybeer heeft uitgevonden, waar de naam vandaan komt en waarom vroege beren nu gewilde verzamelstukken zijn. Dat is de geschiedenis van de teddybeer in het kort.

Waar komt de naam “Teddy” vandaan?

De naam gaat terug op Theodore Roosevelt, de 26e president van de Verenigde Staten. Zijn vrienden noemden hem “Teddy”. In november 1902 nam hij in de staat Mississippi deel aan een berenjacht, waarvoor gouverneur Andrew H. Longino hem had uitgenodigd. De jacht verliep slecht, Roosevelt vond geen beer. Zijn begeleiders vingen daarom een jonge, al gewonde zwarte beer en bonden hem aan een boom, zodat de president hem kon neerschieten.

Roosevelt weigerde. Een weerloze beer neerschieten vond hij onsportief. Het verhaal ging snel rond.

De spotprent die alles in gang zette

Op 16 november 1902 publiceerde de “Washington Post” een tekening van spotprenttekenaar Clifford Berryman. Ze droeg de titel “Drawing the Line in Mississippi” en liet zien hoe Roosevelt de beer spaart. De spotprent werd zo populair dat Berryman het beertje daarna steeds opnieuw in zijn tekeningen verwerkte.

Het Amerikaanse verhaal: Morris Michtom

In Brooklyn, New York, zag winkelier Morris Michtom de tekening. Samen met zijn vrouw Rose naaide hij een pluchen beer en zette die met een bordje “Teddy’s Bear” in de etalage. De beer verkocht zo goed dat de twee er meer naaiden. Daaruit ontstond in 1907 het bedrijf Ideal Novelty and Toy Company, dat later een van de grote speelgoedfabrikanten van de VS werd. Meer daarover lees je in ons artikel over de Ideal Toy Company.

Het Duitse verhaal: Margarete en Richard Steiff

Tegelijkertijd ontstond in Giengen an der Brenz in Württemberg een heel vergelijkbare beer. Daarachter stond Margarete Steiff. Als kind kreeg ze kinderverlamming (polio) en ze zat haar hele leven in een rolstoel. Toch richtte ze een naaiatelier op en begon in 1880 dieren van vilt te naaien, eerst een kleine olifant als speldenkussen.

Haar neef Richard Steiff tekende graag dieren in de dierentuin van Stuttgart. In 1902 ontwierp hij een beer van mohair pluche met beweegbare armen en benen. Het model heette “Beer 55 PB”: 55 voor de grootte in centimeters, P voor pluche en B voor beweegbaar.

De doorbraak op de beurs in Leipzig

In 1903 liet Steiff de beer zien op de speelgoedbeurs in Leipzig. Eerst had bijna niemand interesse. Toen bestelde een Amerikaanse handelaar 3.000 stuks voor de Amerikaanse markt. Dat was het begin van een wereldwijd succes. Vanaf 1904 markeerde Steiff zijn dieren met het beroemde “knoopje in het oor”, dat tot vandaag het handelsmerk van het bedrijf is.

In de jaren daarna werden de beren voortdurend verbeterd, bijvoorbeeld met kartonnen gewrichtsschijven in plaats van draad. Omdat de beer in de VS allang “Teddy’s Bear” heette, brak ook in Duitsland al snel de naam “Teddybär” door.

Wie heeft de teddybeer nu uitgevonden?

Het eerlijke antwoord: allebei. Michtom in de VS en Steiff in Duitsland ontwikkelden hun beren onafhankelijk van elkaar en bijna gelijktijdig. De naam dankt de teddy aan Theodore Roosevelt en aan de spotprent van Clifford Berryman. De technische basis voor de beweegbare pluchen beer zoals we hem nu kennen, legde Richard Steiff.

Wat vroege teddyberen nu waard zijn

Beren uit de eerste decennia zijn gezochte verzamelstukken. Vooral gewild zijn vroege Steiff-beren met knoopje in het oor, lange armen, uitgesproken bult en schoenknoopogen. De waarde hangt sterk af van staat, originaliteit en herkomst. Kaalgeknuffelde beren zonder merkteken brengen meestal weinig op, goed bewaarde stukken van bekende fabrikanten kunnen daarentegen heel veel waard zijn. Hoe je oude beren herkent en inschat, lees je in ons artikel over verzamelaarsberen en antiek.

De teddybeer vandaag

Ruim 120 jaar na zijn uitvinding is de teddy veel meer dan speelgoed. Hij troost kinderen in het ziekenhuis, begeleidt volwassenen door het leven en is een geliefd verzamelobject. Teddykunstenaars over de hele wereld naaien tegenwoordig unieke stukken, en musea tonen de geschiedenis van de beer. Hij wordt maar liefst twee keer per jaar gevierd: op 9 september, de “National Teddy Bear Day” uit de VS, en op 27 oktober, de geboortedag van Theodore Roosevelt.

Veelgestelde vragen

Wie heeft de teddybeer uitgevonden?

De teddybeer ontstond in 1902 bijna gelijktijdig in de VS en in Duitsland. In New York naaiden Morris en Rose Michtom een pluchen beer, in Giengen an der Brenz ontwierp Richard Steiff de beweegbare beer “55 PB”.

Waar komt de naam teddybeer vandaan?

De naam gaat terug op de Amerikaanse president Theodore “Teddy” Roosevelt. Hij weigerde in 1902 tijdens een jacht in Mississippi een vastgebonden beer neer te schieten. Een spotprent daarover maakte “Teddy’s Bear” beroemd.

Wat betekent “55 PB” bij de eerste Steiff-beer?

55 staat voor de grootte in centimeters, P voor pluche en B voor beweegbaar. De beer had beweegbare armen en benen.

Sinds wanneer bestaat het knoopje in het oor?

Steiff markeert zijn knuffels sinds 1904 met het “knoopje in het oor”. Het helpt verzamelaars tot vandaag echte Steiff-dieren te herkennen.

Wanneer is de dag van de teddybeer?

Hij wordt twee keer gevierd: op 9 september, de “National Teddy Bear Day” uit de VS, en op 27 oktober, de geboortedag van Theodore Roosevelt.

Bronnen

Handig erbij

Gekozen bij het onderwerp van dit artikel.

Affiliatelinks: als Amazon-partner verdien ik aan in aanmerking komende aankopen. Voor jou blijft de prijs gelijk.

Lees verder

Meer over dit onderwerp op teddybear.at.

Praat mee: hoe nuttig was dit artikel?

Nog geen beoordeling. Geef als eerste je sterren.

Ingelogde leden kunnen beoordelen en reageren.

Log in en praat mee
Share this article:
Previous Post: SOSCH-Bears: 30 jaar teddyberen van Sonja Scherer en beer LAVINJA

October 14, 2026 - In Teddyberen

Next Post: Teddybeer cadeau voor kerst: veilig, duurzaam en met hart

October 14, 2026 - In Teddyberen

Related Posts

Geef een reactie