Teddybeer merken uit Duitsland en Oostenrijk: van toen tot nu
Duitsland is het land van oorsprong van de beweegbare teddybeer, en Oostenrijk had eigen ateliers met een trouwe schare fans. Veel van die namen duiken tegenwoordig op op rommelmarkten, verzamelaarsbeurzen en in erfenissen. In dit overzicht stellen we de belangrijkste teddybeer merken uit Duitsland en Oostenrijk voor, van het begin tot nu, en laten we zien hoe je oude merken herkent.
Steiff: de wieg van de teddybeer
Margarete Steiff begon in 1880 in Giengen an der Brenz dieren van vilt te naaien. In 1902 ontwierp haar neef Richard Steiff de eerste pluchen beer met beweegbare armen en benen, de “Bär 55 PB”. Na de beurs van Leipzig in 1903 bestelde een Amerikaanse handelaar 3.000 stuks, en de beer werd wereldberoemd. Sinds 1904 draagt elk Steiff-dier het “knopje in het oor”. Steiff is tot op de dag van vandaag het bekendste teddybeermerk ter wereld en voor verzamelaars het belangrijkste. Het hele verhaal lees je in ons artikel De geschiedenis van de teddybeer.
Teddy-Hermann: van Sonneberg naar Hirschaid
Bernhard Hermann richtte in 1912 in Sonneberg in Thüringen een eigen teddybeerproductie op. Sonneberg was toen een centrum van speelgoedproductie. Na de Tweede Wereldoorlog lag de stad in de DDR, en de familie verplaatste het bedrijf naar Hirschaid bij Bamberg. De onderneming wordt tot op heden als familiebedrijf gerund en maakt teddyberen en pluchen dieren, waaronder ook gelimiteerde verzamelberen.
Hermann-Spielwaren: de Coburgse tak
Niet te verwarren met Teddy-Hermann is het bedrijf Hermann-Spielwaren in Coburg. Het gaat terug op dezelfde familie uit de omgeving van Sonneberg: Johann Hermann uit Neufang had meerdere zonen die in de teddybeerbranche werkten. Volgens de bedrijfsgeschiedenis begon de teddybeerproductie van deze tak in 1913, het bedrijf zelf werd in 1920 opgericht en is tegenwoordig gevestigd in Coburg-Cortendorf. Hermann-beren zijn bij verzamelaars bekend om hun klassieke vormen en gelimiteerde oplages.
Clemens Spieltiere: beren uit de naoorlogse tijd
Het bedrijf Clemens ontstond kort na de Tweede Wereldoorlog. Volgens opgave van handelaren worden Clemens-beren sinds 1948 in Duitsland gemaakt. Oprichter Hans Clemens dreef aanvankelijk een winkel in glas en porselein. Omdat klanten steeds naar teddyberen vroegen, begon hij beren te naaien van oude legerdekens. Zijn zoon Peter Clemens zette de zaak voort. Clemens maakt tot op heden beren, ook in gelimiteerde edities.
Käthe Kruse: niet alleen poppen
Käthe Kruse is vooral beroemd om haar stoffen poppen, die al meer dan 100 jaar worden gemaakt. Het atelier met vestiging in Donauwörth maakt echter ook pluchen dieren en beren. Meer over de poppen lees je in ons artikel over Käthe Kruse-poppen.
Schuco: beren met een trucje
Schuco uit Neurenberg werd bekend door mechanisch speelgoed. Onder verzamelaars beroemd zijn de “Yes/No”-beren, die met een hendeltje aan de staart met hun hoofd knikken of schudden, en de kleine beertjes met een verborgen poederdoosje of parfumflesje. De details vind je in ons artikel over Schuco.
Trudi: Italiaans, met Oostenrijkse wortels in de naam
Trudi is een Italiaans merk uit Tarcento bij Udine. Het bedrijf werd in 1954 opgericht. De naam dankt het aan Trudi Müller Patriarca, die al als tiener kleine stoffen dieren naaide voor zichzelf en haar vriendinnen. In de jaren zestig verving Trudi de stro-vulling door watten, waardoor de dieren wasbaar en extra zacht werden. Trudi-teddyberen zijn tegenwoordig minder verzamelobjecten dan geliefde knuffels.
Oostenrijkse teddybeerateliers
Fechter
Fechter was een Oostenrijks teddybeeratelier dat volgens opgave van verzamelaars van 1949 tot 1979 bestond. Volgens een Britse museumcollectie zouden de eerste beren zijn gemaakt van Amerikaanse legerdekens. Fechter-beren stonden bekend als zorgvuldig gemaakt en relatief duur. Tegenwoordig zijn ze bij verzamelaars gezocht, juist omdat het bedrijf niet meer bestaat.
Berg
Berg is een kleiner Oostenrijks merk dat zich heeft gespecialiseerd in verzamelberen. De beren zijn gemaakt van mohair en andere edele pluchesoorten, vaak met bijzonder expressieve gezichten en liefdevolle accessoires zoals sjaals, hoeden of jurkjes.
Oude teddybeer merken herkennen
- Knopje, label of borstschildje: Steiff herken je aan het knopje in het oor. Andere fabrikanten gebruikten borstschildjes, hangers of ingenaaide labels. Die gaan vaak verloren, maar resten of gaatjes geven aanwijzingen.
- Materiaal: Oude beren zijn meestal gemaakt van mohairpluche en gevuld met houtwol. Ze voelen stevig aan en kraken licht.
- Vorm: Vroege beren hebben lange armen, een bult, een lange snuit en grote voeten. Vanaf de jaren vijftig worden de vormen ronder en kinderlijker.
- Ogen: Schoenknoopogen wijzen op heel oude beren, later kwamen glasogen en vanaf ongeveer de jaren vijftig kunststof ogen.
Hoe je een oude beer waardeert, lees je in ons artikel over Verzamelberen en antiek.
Teddyberen rechtstreeks bij kunstenaars en fabrikanten kopen
Naast de grote merken werken tegenwoordig veel teddybeerkunstenaars en kleine ateliers. In ons overzicht vind je meer dan 2.400 vermeldingen uit de hele wereld, waaronder ongeveer 290 uit Oostenrijk.
Veelgestelde vragen
Welke teddybeerfabrikanten zijn er in Duitsland?
De bekendste zijn Steiff uit Giengen an der Brenz, Teddy-Hermann uit Hirschaid, Hermann-Spielwaren uit Coburg, Clemens Spieltiere, Schuco uit Neurenberg en Käthe Kruse uit Donauwörth.
Zijn er teddybeerfabrikanten uit Oostenrijk?
Ja. Bekend zijn vooral Fechter, een atelier dat volgens opgave van verzamelaars van 1949 tot 1979 bestond, en Berg met verzamelberen. Daarnaast zijn er tegenwoordig veel Oostenrijkse teddybeerkunstenaars.
Zijn Teddy-Hermann en Hermann Coburg hetzelfde bedrijf?
Nee. Beide gaan terug op de familie Hermann uit de omgeving van Sonneberg, maar het zijn aparte bedrijven: Teddy-Hermann is gevestigd in Hirschaid, Hermann-Spielwaren in Coburg.
Waaraan herken ik van welk merk mijn oude teddybeer is?
Aan het knopje, label, de hanger of het borstschildje. Ontbreken die, dan helpen vorm, materiaal, ogen en vulling bij de indeling. Bij waardevolle beren loont een taxatie door deskundigen.
Bronnen
- Wikipedia: Teddy-Hermann
- Hermann-Spielwaren (lexicon)
- Victoria and Albert Museum: Clemens-beer
- Trudi: bedrijfsgeschiedenis
- Hampshire Cultural Trust: Fechter-beer
Handig erbij
Gekozen bij het onderwerp van dit artikel.
Affiliatelinks: als Amazon-partner verdien ik aan in aanmerking komende aankopen. Voor jou blijft de prijs gelijk.
Lees verder
Meer over dit onderwerp op teddybear.at.
TeddyberenKnuffel als volwassene: waarom we van teddyberen houdenKnuffel als volwassene is heel gewoon. Overgangsobject, babyschema en nostalgie: dit zegt de psychologie over onze band met een teddybeer of knuffel.
TeddyberenSOSCH-Bears: 30 jaar teddyberen van Sonja Scherer en beer LAVINJASOSCH-Bears bestaan 30 jaar: voor het jubileum maakt Sonja Scherer de berin LAVINJA in slechts 30 exemplaren, handgemaakt van witte alpaca en …Praat mee: hoe nuttig was dit artikel?
Ingelogde leden kunnen beoordelen en reageren.
Log in en praat mee
